Vanuit Caracas /8
door Justine Brunsmann op 14 juli 2010
Iedereen houdt van yoyo en van ons
door Eric Wie
Caracas, 10 juli 2010 (de laatste dag)
De laatste twee dagen was het zo’n drukte in Caracas in verband met de opening, het opruimen en de afronding, dat ik te laat dit blog tik. Ik vind eindelijk de rust op het vliegveld van Caracas, en de laatste woorden tik ik nog een dag later tussen Frankfurt en Amsterdam.
Yoyo leeft! Yoyo is onthuld door de consul van Nederland in Venezuela, Luc Schilling en kunstenaar Cornelius Zitman (in de vorige dagboek notitie niet kloppend als Cornelius Zigman aangekondigd) tijdens de ‘play and learn with miffy’ happening. Het was een echte Latijns-Amerikaanse opening met chique mevrouwen en mijnheren in hun mooiste kleding. De ene helft had een camera bij zich om de andere helft te fotograferen. Fenja en ik werden het meest gefotografeerd. Als glunderende sterren? Als mensen die ruiken naar projecten slash financiering? Of misschien wel gewoon omdat we mooi en leuk zijn? In ieder geval, het leek wel of iedereen van ons hield. Een heel raar en verslavend gevoel.
Volgende week kun je ons op divers Venozolaanse partyblogs en in tijdschriften zien. Lachend naar de camera met iemand tussen ons in en een afbeelding van yoyo achter ons. Ik weet meestal niets tot weinig van die mensen tussen ons in behalve dat ze doorgaans een stuk kleiner zijn dan Fenja en ik. Maar de echte held van de avond was natuurlijk yoyo. De luiaard uit Caracas heeft snel de harten van velen veroverd.
De ontwikkeling van yoyo de laatste dagen gaf iedereen een hartverwarmend gevoel. Een wand met meer dan 100 schetsen gaf een prachtig inzicht in de strijd die de vier illustratoren hebben gevoerd om het gezicht, de uitdrukking en het vreemde lichaam te vangen in een eenvoudige Bruna-eske tekening. Vooral de tientallen schetsjes van Cristina Müller die enkel bestonden uit twee ogen, een neusje en een lachende mond toonden aan dat illustreren een soms frustrerend beroep is. Maar aan het eind lacht de kleine yoyo zijn illustrator tegemoet en was al het bloed zweet en tranen verdwenen.
Er was meer te zien. Een wand met meer dan 100 tekeningen van karakters die het uiteindelijk niet gehaald hebben of hoogstens een bijrol vervullen en allen voorzien van lyrische woorden door de schrijvers Reyva en Elvia. De wand met de kindertekeningen die de start en inspiratie vormde voor het hele project bracht veel ontroering te weeg. Een wand met diverse boeken van Bruna en van de illustratoren en schrijvers gaf een mooie context bij het werk van de afgelopen week.
Twee dagen voor de happening werd besloten dat we na de computerfase weer terug op het Bruna pad zouden gaan door de definitieve tekeningen op te bouwen in aparte lijn- en contourtekeningen en kleurtekeningen. Het mooie van deze techniek is dat je pas ziet wat het wordt als het te laat is om het te veranderen. Zo ging het natuurlijk in het pre-computer tijdperk altijd. Het zorgt ervoor dat je van te voren heel goed moet nadenken over de onomkeerbare beslissingen die je neemt. En daar waren we naar op zoek in deze methodiek. Een vertragende illustratiemethodiek die er voor zorgt dat je over iedere stap goed moet nadenken.
Pas enkele uren voor de opening kregen we vier illustraties terug van de printer en konden we zien wat we gemaakt hadden. Het was veel beter dan de versie die we de nacht ervoor op de computer hadden gezien omdat het lichtbakeffect de contrasten veel te hard maakte. Die nacht was het een frustrerend moment. Een reden om te stoppen en naar bed te gaan. Dan maar niet alles af (dat was ook nooit de intentie).
We kwamen met een missie om een karakter te ontwikkelen die past bij Venezuela, geïnspireerd op Bruna’s nijntje. Een karakter die de harten van de jongste kinderen zou kunnen veroveren in een verhaallijn dat past bij de emoties van een kind en klopt bij de wetenschap van early child development. De intentie was om enkele situaties uit die storyline verder uit te werken in schetsen, een kleurpallet, een set overige karakters en een ingang maken richting eerste early child development producten.
Het karaktertje yoyo, nijntje’s eerste wereldvriend, is geboren op 10 juli. We hebben voor hem een prachtig avontuurtje bedacht. Het gaat over zien en niet zien en over vertrouwen. We hebben van de 12 illustraties (het vaste aantal in Bruna’s boeken) 5 illustraties helemaal uitgewerkt, 4 illustraties zijn bijna uitgewerkt, 2 verkeren nog in een schetsfase (het lukt maar niet om de leguaan mooi te krijgen), en 1 illustratie, de laatste, zit in ons hoofd maar moet nog helemaal opgezet worden. De tekst is kritisch bekeken door velen en wordt heel positief ontvangen. Het tekst systeem is toegesneden op een Venezolaanse ritme in het zelfde schema als Bruna: ABCB, 8-6-8-6.
Bij de start van dit project dacht ik dat ‘inhouden’ een van de grootste uitdagingen zou zijn (zie mijn eerste blog). Dat bleek achteraf te kloppen. Het viel niet mee om de fantasie van de zes gretige creatieven te beteugelen. Tekeningen werden steeds te complex, situaties te onrustig. Steeds moesten we terugkeren naar het nadenken over die kleinste kinderen en er voor zorgen dat het boekje een ‘safehaven’ wordt voor hun al onrustige levens in de slechtere wijken van Caracas en andere grote zuid Amerikaanse steden. We hebben het redelijk kunnen minimaliseren maar je wil niet tegen de cultuur in werken. Ze houden in Caracas nu eenmaal meer van aankleding dan in Utrecht.
We gaan met een koffer vol schetsen en tekeningen terug naar Amsterdam. We hebben contacten gelegd met uitgevers, drukkers, instituten en geldgevers. Het is nu aan Butterfly Works om een vervolg te organiseren aan deze workshop van twee weken. We zullen verslag maken van wat we gedaan hebben en de methodiek beschrijven. Na een korte afkoeling van de illustraties kijken we in gezelschap van Dick Bruna er met frisse en kritische ogen naar. Vervolgens gaan we met enkele van de teamleden uit Caracas door om het boek af te ronden. Het doel is om eind dit jaar in productie te gaan en het voorjaar 2011 te distribueren naar communitycenters, bibliotheken en andere plekken waar kinderen en ouders gratis toegang hebben tot deze kleine bescheiden maar belangrijke safehaven.
Het begon met een klein beetje wind, amper voelbaar, verspreid door de vleugels van een vlinder. Als een frisse wind zal het in de toekomst de kinderen in Venezuela bereiken.
Wil je op de hoogte gehouden worden over het verdere verloop van het project Play and Learn with miffy, haak dan aan op onze twitterstream @miffyspresent.
Vanuit Caracas /7
door Justine Brunsmann op 9 juli 2010
Arbeid adelt
door Eric Wie
Caracas, 9 juli 2010 (dag 8)
Het einde nadert. Nog één dag vol aan de bak en één dag expositie opbouwen. We hebben ons voorgenomen om vandaag vroeg te beginnen, maar gisteravond was de combinatie tropische storm (en ik altijd maar denken dat die ‘Hollywood regens’ zo overdreven waren), en de niet bestaande drainage een voorbode voor een moeizame start. Onze vaste taxichauffeur Ramon (de rijdende luiaard) was ziek, en zijn vervanger deed meteen auditie voor de hoofdrol in dit theater van de traagheid. Eindelijk aangekomen op de natte haciënda, bleek de beheerder niet de moeite te hebben genomen om door de regen te lopen om de keet open te gooien. Terug dus door de regen naar de beheerder voor een grote bos sleutels. En toen konden we aan de arbeid, en gearbeid zal er vandaag worden (dat de stukken er af vliegen), want arbeid adelt.
Maar eerst worden we nog verrast door het enorme krantenartikel dat over ons is verschenen in een van de drie grote Venezolaanse kranten. Dick Bruna heet vanaf nu Dick Burna in Venezuela. Fenja heet niet meer Sepers maar Lepers, Butterfly Works moet haar spatie inleveren en Reynaldo heet Reinaldo en last but not least is yoyo geen neefje maar een zoontje van miffy geworden. Dit allemaal in een kwaliteitskrant na een lang interview door een ervaren literaire journalist. Mijn god!
We weten dat de missie voor vandaag welhaast onmogelijk is. Nog niet één tekening heeft zijn definitieve vorm bereikt. Twee tekeningen ontbreken nog in zijn geheel. De schrijvers willen er nog een vlinder in fietsen, maar eerst moeten ze de rest rijmend maken. Ten slotte zien we dat iedereen op zijn laatste energie zit. Het is een wallen en snotter toestand.
De illustratoren hebben er voor gekozen om de zelfde werkwijze als Bruna te hanteren (die ze geleerd hebben van de door ons gegeven DVD over Bruna). Dat betekent eerst een lijntekening maken met potlood door Menena. Cristina en Yonel maken een penversie voor de latere contourlijn. Menena gaat vervolgens genoeg verf mengen met de Pantone-waaier in de hand en schildert de kleurvlakken zonder lijn. Ten slotte maakt Cristine alle 12 tekeningen in contour met inkt en kwast. We willen ook nog een poster maken en een cover. Net voor middernacht, terwijl ik dit blogje tik, zit Yonel naast me alles in te scannen en zodadelijk gaan we de eerste combi zien van kleur en contour. Iets dat al 4 uur geleden bij de printer had moeten zijn.
Onderwijl zijn Fenja en ik bij onze buurman op bezoek geweest. De 83 jarige beeldhouwer Cornelius Zigman, gevlucht in ‘48 om niet in Indië te hoeven vechten, later geridderd door de koningin en hier in Caracas een beroemde éminence grise in de kunstwereld. Hij woont in een prachtige oude suikerriet molen die hij vanaf ruïne eigenhandig heeft opgebouwd. We hebben hem gevraagd om morgen yoyo te onthullen.
Het mooie van zo’n een openbare happening aan het eind van de workshop is dat we allemaal met de billen bloot gaan. We kunnen geen flater veroorloven. De fondsen zijn er, vrienden en familie, vakgenoten en studenten. Het komt dus allemaal goed. Het wordt geweldig. Jammer dat jullie er niet bij kunnen zijn.
